«درباره تاریخ اوغوزهای آسیای مرکزی وقزاقستان»

بخش: ملیت لر

[1]

سرگی گریگورویچ آغاجانف پروفسور و دکترعلوم تاریخ – عضو آکادمی علوم ترکمنستان شوروی( سابق)
ترجمه از: رحیم کاکایی

قبایل اوغوز، در کنار دیگر کوچ نشینان اورآسیا، نقش مهمی در تاریخ قرون وسطی آسیای غربی واروپای شرقی بازی کردند. ورود اوغوزها به عرصه تاریخ جهانی دردوره ای پراز رویدادهای متلاطم وشدید رخ داد. این امرمصادف بود با دوران نابودی دولت سامانیان وآل بویه، ازهم پاشیدگی وفروریزی دولت عزنوی وافول امپراتوری بیزانس.

رخداد مهم دوره مورد نظر تشکیل امپراتوری سلجوقیان وآغاز جنگ های صلیبی بود، ازاین روسرنوشت تاریخی اوغوزها بطور تنگاتنگ با بسیاری مناطق خاور نزدیک ومیانه ، جنوب غربی آسیا  وآسیای صغیردرهم تنیده است. رد واثرچشمگیری را قبایل اوغوز درتاریخ دریای سیاه، جنوب روسیه وشبه جزیره بالکان گذاشتند.

به دلیل اهمیت تاریخی خود موضوع اوغوز ازدیر بازتوجه پژوهشگران را بخود جلب کرده است.با این حال باوجود این هنوز بسیاری مسائل حل نشده وبحث انگیز وجود دارند.مسئله بسیار بغرنج وپیچیده دراینجا، مسئله تاریخ اتنیکی اوغوزها است.

تا بحال موضوع منطقه وزیستگاه اولیه اوغوزهای آسیای مرکزی وقزاقستان روشن نیست.[۱]. بدیهی است که مراحل نخستین شکل گیری وپیدایش اوغوز، یا گروه بندی اوغوز اولیه (نیای اوغوز،اوغوز بدوی- مترجم) با منطقه غرب هفت رودخانه (۱*) مرتبط بود. در پردازش وداده کاوی روایتهای تاریخی اوغوزها ومطالعات باستان شناسی سالیان اخیردرحمایت از چنین تفکرو نظریه ای حکایت دار [۲].

در روایتهای تاریخی قرون وسطی اشاره می شود که قرارگاه یکی ازنخستین اجداد افسانه ای قبایل اوغوز درکرانه دریاچه ایسسیک – کول بوده است. باید دراین روایتها خاطرات آن گروههای قبیله ای نیای اوغوزی که زمانی درناحیه هفت رودخانه زندگی میکردند حفظ شده باشد.دراین رابطه جالب توجه است یادآورشود که هنوز درسده یازده درمیان اوغوزها روایت درباره زمان های دور هنگامیکه آنها درهمسایگی چیهیل ها [چیگیل ها ] (۲*) زندگی میکردند حفظ شده بود.

محمود کاشغری اشاره میکند که بین اوغوزها و چیگیل ها (چیهیل ها ) روابط خصمانه ای وجود داشت. ترکها – چیگیل ها که درسده های هفت وهشتم میلادی درترکیب خانات ترکی غرب (۳*) وارد شدند، ازقرار معلوم درکرانه جنوبی دریاچه ایسسیک کول زندگی میکردند [۳].

همه اینها نشان میدهد که درتعریف وبازگویی محمود کاشغری خاطراتی از دوران هایی که اوغوزها وچیگیل ها نزدیک ایسسیک کول زندگی می کردند حفظ شده است.سرنوشت بعدی این قبایل اوغوز درمنابع موثق ومعتبر دنبال نمیشوند.اما درروایت های تاریخی اوغوزها که درآثار رشیدالدین ودیگر تاریخ نگاران حفظ شده اند ، برخی داده ها وجود دارند که امکان صحبت درباره حرکت و جابجایی  آنها ازشرق به غرب دراستپهای اورآسیا را میدهند.

درداستان هایی درباره فتوحات اوغوز- خان اشاره میشود که دوران مبارزات و اردوکشی های متعدد خود وی به آلاتاغ ومناطق آلمالیق (۴*)  دست یافته است. اوغوزخان گروهی از سپاهیان سالمند خود را در آلمالیق در محل آق – کایا (قایا) اسکان داد.او سپس به شمال سرزمین های کیرک ها( قیرق ها) وباشکورد ها اردوکشی کرد وآنجا قلعه لوگر را تصرف کرد.

دراین عملیات وکارزار نظامی ده هزارخانواده اوغوزکه اُق – توغرا – اوغوزنامیده میشدند شرکت کردند.سپس اوغوزخان کویروبیابان بی آب علفی را طی میکند وبزودی به رودخانه ایتیل (۵*) میرسید.

رزمندگان وجنگجویان اوغوز درمحل اُن – قاراقول (قره گول) توقف کردند، وازآنجا راهی تالاس (منطقه ای درقیرقیزستان.مترجم) وآلمالیق [۴] شدند.دراین روایت عنوان اُق – توغرا- اوغوز توجه ویژه ای را به خود جلب می کند ، که ده هزار خانواده ی اوغوز به آن پیوسته است .مسلما خود رقم دراینجا نقش معینی را بازی نمیکند، چونکه آن مشروط است.

به مراتب مهمتر  این است که دراین اصطلاحِ مشهود اتنو(قومی)- سیاسی عناصر اُق (خدنگ، قوم، قبیله) و توغرا (طغرا، مُهرخان، امرِخان) وجود‌دارند. اجزاء ومولفه های این اصطلاح مورد بررسی گویای ارتباط و پیوند گسترده آنها با سمبول موجود وشایع میان کوچ نشینان درشکل خدنگ هست.

جالب است اشاره کردکه دیرتر خدنگ وکمان درحکم آرم ونشان اوچوک ها ( اوچوق) وبوزوک ها (بوزوق)- دو قبیله هم تباربرجسته اوغوز بکاربرده شدند [۵]. منابع تاریخی حکایت از آن دارند که درمیانه سده هشتم رویدادها وتحولات بزرگی درآسیای مرکزی رخ داده است.این مسئله با مبارزه شدید بین قبایل ترک پس از مرگ خانات ( قلمرو حکومت خان) ترکی غرب مرتبط بود. درجریان مبارزات تسخیر فدراسیون توسط قبیله قارلوق عملی شد وجای پایی را در هفت رودخانه بدست آورد.

داده های باستان شناسی حکایت ازآن دارند که دردوران مورد بررسی حرکت وجابجایی کوچندگان ازجتی سو (ژتی سو؛ یدی سو؛هفت رود ،هفت آب.مترجم) بسوی کوهپایه ها  وبخش سفلای سیردریا انجام گرفته است. بدیهی است براثر درگیری وبرخورد با قارلوق ها که چیگیل ها جزو آنها بودند، اوغوزها مجبورشدند محدوه های هفت رودخانه را رها کنند و به حوضه سیردریا وبه منطقه دریای آرال، جاییکه با پچِنِگ – کانگار (قانگار) مواجه شدند بروند [۶].

آنها درجنگها ودرگیری های چندین ساله بر اتحادیه ی کانگار- پِچِنِگ غلبه کردند و استپ های منطقه غربی دریای آرال ومنطقه شمالی خزر را تصرف کردند. مبارزه طولانی با پِچِنِگ ها به تقویت سیاسی، تشکیل وشکل گیری اتحادیه قبایل اوغوز درقرون دهم – یازدهم کمک کرد. درچارچوب این اتحادیه اتنوس (قومیت،مردم،ملیت،ملت.مترجم) اوغوز درمناطق آسیای مرکزی وقزاقستان صورت می گیرد.

شکل گیری وسازند اوغوزها بمثابه همبود تاریخی با همه روند تکامل پیشین اتنیکی در وادی سیردریا، درمنطقه دریای آرال ومنطقه شمالی دریای خزر آماده میشود.

درسده های هشتم – نهم درترکیب جمعیت بیابانی باستانی این منطقه عناصر نوین ترک زبان هفت رودخانه ( هفت آب، هفت رود ، یدی سو.مترجم) و دارای منشاء غرب سیبری واردمیشوند. ایجاد دولت یا‌بغو (حاکم عالی) سیردریا با مرکزیت آن درشهر یانغیکنت (۶*) نقش بزرگی در تحکیم وتثبیت اتنیکی اوغوزها بازی کرد. ورود کنندگان طوایف وقبایل ترک زبان درترکیب این قدرت های صحرا نشین با عنوان کلی « اوغوز» نامیده شدند.

کنفدراسیون اوغوز براساس ادغام ،همگون سازی (آسیمیلاسیون.مترجم) وسنتزقومی بین عناصر تازه وارد وبر پایه بسترمحلی تشکیل شد. به این کنفدراسیون سایر اوغوزهای مغلوب پِچِنِگ – کانگارها (کا‌نقارها) ودیگر قبایل استپ نشین وادی های سیردریا، منطقه دریای آرال ومنطقه شمالی خزر واردشدند. بین آنها قبایلی با منشاء هند واروپایی وجود داشتند که کم وبیش درمعرض ترکی شدن قرارگرفته بودند.

ازجمله این امر به مردم آلان وآسا ، ساکن استپ های بین دریای آرال وسواحل شرقی دریای خزر صدق میکند. بدیهی است که همین آمیختگی واختلاط با جمعیت صحرانشین منطقه غربی دریای آرال جاییکه پیش از اوغوزها درسده های هشتم- نهم باچگارد (باچغارد) [ نیای قبایل باشقیر درآسیای مرکزی.مترجم]، نوکارد وباجن زندگی میکردند صورت گرفت [۷].

همچنین عناصر ترک زبان با منشاء منطقه هفت رودخانه درترکیب اتنوس (ملت،ملیت،قومیت ،مردم .مترجم) اوغوز که درسده های نهم ودهم تشکیل شده بود وارد شدند. پیش ازهمه اینها گروه های جداگانه قارلوق ها بودند که در سده های نهم ودهم بهمراه اوغوزها بسمت سیردریا رفتند.

نویسندگان سده های میانه وروایات اوغوزها همچنین از الحا‌ق و پیوستن خالاچ ها ودیگرقبایل ترک مناطق غربی به آنها سخن می گویند.ازجمله آنها واحد جاغرا (شاغرا) وترکهای چاروق که درسده هشتم دردره چو وتالاس (درقزاقستان درمنطقه ای نزدیک به قیرقیزستان.مترجم) زندگی میکردند بودند. بدیهی است نوادگان چاروق ها (چاروک ها) جاروکلوغی (جاروقلوغی) بودند، که بعنوان یکی ازاقوام اوغوز درسده یازدهم اشاره شده بود [۸].

درشکل گیری وسازند این اوغوزها قوم های به لحاظ اتنیکی متنوع زبانی با منشاء ترک شرقی شرکت کردند.مهمترین نقش را دراینجا واحدها وبخش‌های جداگانه بزرگ یمِکو- کیماک (قیماق) و قبایل دیگربازی کردند.ازجمله آنها میتوان ازبایندورها، ایمورها وقای نام برد که انبوه اصلی آنها بین دورودخانه اُب وایرتیش (۷*) زندگی میکردند.

به احتمال زیاد این واحد ها متحدین رهبران اوغوز درمبارزه آنها با اتحادیه پِچِنِگ – کانگارها (کانقارها) دردره سیردریا ومنطقه دریای آرال بودند.معلوم میشود درمنطقه غرب پس ازشکست از پِچِنِگ ها، آنها بمرور زمان جزو اوغوزهای قزاقستان جنوبی وغربی شدند.

شکل گیری جامعه اتنیکی وقومی اوغوزدرآسیای مرکزی وقزاقستان بدین ترتیب پروسه ای پیچیده ونسبتا طولانی بود. درترکیب اوغوزها هم زیرلایه های اتنیکی باستانی (بطورکلی ترک شده) کوهپایه های سیردریا وآ‌رال – استپ های خزر وهم طوایف وقبایل کوچ نشین ونیمه کوچ نشین ژتی سو (یدی سو- هفت آب، هفت رودخانه.مترجم) وسیبری وارد شدند.

هسته اولیه گروه بندی اوغوز که بعدا دراتحاد بزرگ قبایل استحکام یافت ، احتمالا درهفت رود شکل گرفت. با این حال به همان اندازه حرکت خود به غرب این هسته اولیه بطورقابل توجهی به حساب جمعیت کوچ نشین ونیمه کوچ نشین سیردریا، منطقه دریای آرال ومنطقه شمالی دریای خزر کاملتر شد.

پیامد این پروسه های چند سویه تشکیل و تاسیس جامعه اتنیکی نوین بود که متمایز از نتایج اجزاء خود بود.اوغوزها به چندین قبیله تقسیم که در آن بسیاری واحد های طایفه ای داخل میشد.

ترکیب قبیله ای اوغوزها ی سده نهم – اواسط سده یازدهم ، متاسفانه مشخص نیست. در” دیوان لغات آت ( محمود کاشغری.مترجم)- شناخته شده تنها درنیمه دوم سده یازده، آنها ۲۲ قبیله ( ترک) برآورد شدند ” که بقرار زیر درفهرست قبایل اوغوز ارائه شدند:

قینیق، قاییغ (کاییغ – کاییگ)، بایندور، ییوا(ایوا)، سالور، افشار، بِکتیلی(بیگدلی)، بوکدوز(بوگدوز)، بایات، یازغیر(یازیر)، ایمور، قارا- بولاق، آلقا بولاق، ایگدیر، اورِگیر(اوره گیر)، توتیراق، اولاییوندولوغ ( آلایونتلی)، توگِر(دوگر)،چبنی،بِچنه،چوولدار(چاوولدور)، چاروق لوغ [۹]

محمود کاشغری مدعی است که اوغوزها درابتدا از ۲۴ قبیله عبارت بودند.اما دیرترمولفان بویژه مروزی (۸*) روی هم رفته از ۱۲ قبیله سخن میگویند.اختلاف منابع‌ را،احتمالا میتوان با‌ویژگی دوگانه بخش و واحداوغوزها به دو اِکزوگامی [وابسته به برون همسری یا برون پیوندی.مترجم ] خویشاوندی (تبارخونی) وبومی توضیح وروشن کرد.

اوغوزهای تقسیم شده به بوزوک ها واوچوک ها به نسبت به جناح راست وچپ ارتش آنها واردشدند. هریک از این گروه های بزرگ شامل ۲۴ قبیله بود، که به نوبه خود به دوبخش مساوی تقسیم شده بود. بنابر روایات تاریخی اوغوز، بوزوکها درشمار قبایل «ارشد- بالا دست» واوچوکها – درشمارقبایل « زبردست- کوچک» بودند. بوزوکهای جناح راست از امتیازبزرگی (درمقایسه با اوچوکها) هنگام « انتخاب» خان ارشد و والا برخورداربود.

بدیهی است که بعدا جدایی بوزوکها واوچوکها ویژگی‌ها وخصایص سازمان نظامی – منطقه ای بخود گرفت. نیروهای نظامی هردوجناح اوغوز برای خود چراگاه ها، مراتع وزمینهای کشاورزی ثابت ومتمرکز داشتند. تقسیم بوزوکها واوچوکها معادل با مفهوم اوغوزهای « درونی » و«بیرونی»[خارجی.مترجم] بود. درترکیب آنها «اصیل ها»، «متولد شدگان از معشوقه ها– برده ها » و«ملحق شدگان» به طوایف وقبایل اوغوز تفاوت داشتند [۱۰].

تقسیم بندی قبیله ای وقومی موجود درسده یازدهم بین اوغوزها بُوی، اُبا و کُک (کؤک)نامیده میشد. براساس « دیوان لغت الترک » ودیگر منابع بین اوغوزها بُوی بطورکلی معنی قبیله را داشت.

اصطلاح اُبا وکُک ( کؤک)احتمالا بیشتر (بویژه) برای تقسیم بندی های (واحدهای) قبیله ای بکاربرده میشد. قبیله ی اوغوز(اُبا)  درابتدا اتحادیه خویشاوندی (تبارخونی) بود که اعضای آن اصل ونسب خود را به نیای مشترک میرساند.

اما با تکامل مناسبات آنتاگونیستی وآشتی ناپذیرطبقاتی، اُبا کاراکتر بدوی – اجتماعی ومشترک اتحادیه خویشاوندی (تبارخونی.مترجم ) خود را ازدست داد.قبایل اوغوزی بیشتربا نسب ویا شجره نامه افسانه ای مرتبط بودند تا واقعی.

اوغوزها همچنین به اوروغ ها وآیماق ها که درحکم جامعه کوچ نشین ونیمه کوچ نشین را داشتند تقسیم شدند. اصطلاح اوروغ برای تقسیم بندی وواحد قبیله ای نشانه گذاری شد و ازپاترونومی (۹*) طایفه ها وخانواده های نامی واعیان تشکیل میشد.

اوروغ ها ودیگرگروه های قومی– قبیله ای اوغوزها به این یا آن “استخوان” تعلق داشتند [گویا تقسیم بسیاری قبایل ترک به استخوان سیاه و سفید امری عادی بوده است.مترجم].

قبایل وطایفه های اوغوز جزواتحادیه های قبیله ای بسیار بزرگتر بودند.چنین انجمن ها وواحدهای بزرگ که معمولا ایل نامیده میشد، معنی مردم ودولت را داشت. اما سازمان قومی وقبیله ای اوغوزها براصل خویشاوندی خونی ( تبارخونی.مترجم) ، خاص نظام اجتماعی بدوی (یا جامعه ما قبل تاریخ .مترجم) بنیان گذاری نشده بود. درواقع اوغوزها تقسیم میشدند به جوامع کوچندگان، نیمه کوچندگان، یکجا نشینان ونیمه ساکن که پوسته قدیمی قومی –  قبیله ای آن حفظ میشد.

اکثریت اوغوزها درسده های نهم ویازدهم زندگی نیمه کوچ نشینی وکوچ نشینی میکردند. مجموعه فشرده ای ازآنها شمال منطقه خزر، سفلای سیردریا و بیابان های پیرامون دریای آرال سکنی داشتند. درمیان اوغوزها (بطورعمده اسکان آنها درمنطقه بیابانی است) نوع نژاد مغولی برتری داشت.

در سده دهم ال مسعودی درباره اوغوزهای منطقه آرال می نویسد.« آنها (منظورنوع نژاد مغولی.مترجم) – بسیار کوچکتراز (ترکها) هستند و چشمان بسیار ریز دارند» [۱۱]. دیگر نویسندگان دوران سده های میانه بطورناقص  اشاره ویادآوری می کنند به موهای صورت وبدن وساختارنوع چهره اوغوزها.

همه اینها حاکی از ویژگی های قیافه مغولی هستند که مختص توده های اصلی بطور عمده اوغوزهای استپ نشین بودند [۱۲]. داده های کتبی سده های دهم ودوازدهم درباره ظاهرفیزیکی اوغوزها توسط برخی مواد ومطالب پالئونتروپولوگی [ دیرین شناسی وانسان شناسی – مردم شناسی دیرین.مترجم ] تایید میشوند.

درمیان جمجمه های یافته شده درتپه های اوغوز– پِچِنِگ غرب قزاقستان انواع مغولی با قیافه های سیبری جنوبی برتری دارند.اما دراینجا همچنین جمجمه قیافه نژاد قفقازی (نژاد سفید. مترجم) وبومی یافت شدند [۱۳].

فرایند فشرده تر ادغام ( آسیمیلاسیون) اتنیکی، احتمال میرود بین اوغوزهای مناطق حنوبی و غربی آسیای میانه بوقوع پیوسته است.تا اندازه ای کم، اما بسیارجالب دراین رابطه مطالب جمجمه خوانی (۱۰*) درجنوب قزاقستان است .درحفریات گورستان ساسیک بولاق اوغوزها توسط آ.ان. برنشتام انسان های سفید پوست مناطق ترانس خزر (۱۱*) با سری نسبتا دراز با شاخص زیرِ هفتادوپنچ با ترکیب قیافه های مغولی دفن شده اند [۱۴].

داده ها ویافته های دیرین شناسی وانسان شناسی فیزیکی شواهد وقراین منابع سده ی یازده را درباره آمیختگی ومخلوط شدن اوغوزها با ملت های ومردمان همجوار تایید می کنند.بخش معین وخاصی از اوغوزهای کوچنده ونیمه کوچنده با جمعیت یکجا نشین مناطق کشاورزی آسیای میانه وقزاقستان ادغام شدند. گروه های اتنیکی مشابه، که بطورعمده با ایرانی زبانان اوروآسیا[ یا نژاد قفقازی وازنوع انسان شناسی سفید پوست.مترجم]، آمیختند ترکمن نامیده شدند.

درسده های دهم ویازدهم این نام همچنین به دورگه شده ها وپذیرفته گان دین اسلام ، گروه هایی از قارلوق ها، خالاچ ها (خلج ها) ودیگرقبایل ترک زبانی که ساکن مناطق شش و ایسفیجاب بودند بکاربرده شد.

درپایان سده دهم – نیمه نخست سده یازدهم درچارچوب های سیاسی دولت یابغو( شاه ترکان اوغوز) سیردریا پروسه شدید شکل گیری ملیت (ملت) اوغوز روی داد  ؛ این پروسه محرکی به تجزیه وازهم پاشیدگی مناسبات کهن خویشاوندی (تبارخونی)، ایجاد مجتمع های ارضی- اقتصادی نوین و پا گرفتن مناسبات فئودالی شد. اما پروسه مورد نظربه پایان خود نرسید وبا مرگ دولت اوغوز درمیانه سده یازده درنتیجه، جنبش ونهضت قبچاقها قطع شد.

قبایل شکست خورده اوغوز ازقبچاق ها، بعدا دراستپ های روسیه جنوبی، در بالکان ودر آسیای صغیر ساکن شدند. بخش قبل توجهی ازاوغوزها تحت حاکمیت قره خانیان ماوراء النهر و حاکمان سلجوقی خراسان، گرگان وخوارزم در آمدند. سایر اوغوزهای شکست خورده از قبچاق ها به قبایل ترک زبان دشت قبچاق پیوستند[۱۵].

اوغوزهای سده های میانه نقش زیادی درتاریخ اتنیکی خلق ها وملت های ترک زبان آسیای مرکزی، قزاقستان، ماوراء قفقاز وآسیای صغیربازی کردند. اخلاف اوغوزها بمثابه یکی از اجزاء، درترکیب قزاق ها، ازبک ها، قره قالپاق ها، باشقیرهای جنوب منطقه اورال و تاتارهای ولگا وارد شدند.

گروه های جنوبی اوغوزها در شکل گیری وسازند ملت های ترکمن وآذربایجان شرکت فعال داشتند.قبایل اوغوزی، به این ترتیب یکی از نیاکان مشترک پاره ای خلق های ترک زبان  کشورماهستند،که درحال حاضردرخانواده واحد کشورهای سوسیالیستی برادر زندگی میکنند.

++++++++++

(۱*) هفت رود خانه، هفت رود یا هفت آب: یدی سو- به زبان قزاقی: ژتی سو- یتی سو ، منطقه ای درآسیای مرکزی، واقع در جنوب شرق قزاقستان وشمال قیرقیزستان، وبین دریاچه بالخاش ازشمال،ساسا کول وآلاکول درشمال شرقی است.نام این منطقه از هفت رودخانه ای که به بالخاش میریزد گرفته شده است ویکی از قدیمی ترین منطقه کشاورزی است. ویکیپدیا.مترجم

(۲*) چیهیل قبیله ای شناخته شده از قرن هفتم که دراطراف دریاچه ایسسیک کول زندگی میکردند وخورشید وستارگان را پرستش میکردند وجزیی از قبایل ترک زبان هستند.مترجم

(۳*) امپرتوری ترکان غربی .مترجم

(۴*) در ۵۲ کیلومتری شهر تاشکند ازبکستان قراردارد وبه معنی “جایی که سیب رشد” می کند و یا محل ” شکوفه های سیب” است – ویکیپدیا.مترجم

(۵*) به عربی وفارسی ، درقرون وسطی نام رود ولگا بوده است.ویکیپدیا.مترجم

(۶*) شهرکنت ، ژان کنت . پایتخت دولت اوغوزواقع درقزاقستان. در منطقه سمت چپ وپایین سیردریا.مترجم

(۷*) ایرتیش رودی که ازخاک چین، دامنه شرقی مغولستان ،قزاقستان وروسیه می گذرد وخود شاخه ای از اُب است. اُب رودی است که سرچشمه آن از سیبری غربی است. ویکیپدیا.مترجم

(۸*) شرف الزمان طاهر بن مروزی . طبیب ملقب به شرف الزمان. وی پزشک دربار ملک شاه سلجوقى (۵۱۰ -۵۰۰ ق.) بود.از آثار وى: کتاب «طبایع الحیوان»، در علوم طبیعى،کتابى در «جغرافیاى عالم»، که اخبار چین و ترک و هند را در آن آورده است.مترجم

(۹*)  پاترونومی،شکل ذاتی سیستم قبیله پدرسالارانه اجتماعی یک گروه از خانواده های بزرگ یا کوچک- یک گروه [2] بزرگ و یا [3] خانواده های کوچک که با وحدت [4] خاص اقتصادی و اجتماعی مرتبط است .ویکیپدیا.مترجم

(۱۰*) مطالعه علمی ویژگی های جمجمه، مانند اندازه و شکل، به خصوص در انسان.مترجم

(۱۱*) درانسان شناسی فیزیکی: درطبقه بندی های مختلف، قفقازی ویا نژاد اورآسیا نامیده میشود.مترجم]

فهرست آثار

۱- س.گ.آغاجانف.برخی مسایل تاریخ قبایل اوغوزآسیای مرکزی- مجموعه آثار تورکولوژی .۱۹۷۰ .ص.۱۹۲ -۱۹۷٫

۲- لوینا.ال.م. سرامیک های سیردریای سفلی ومیانه درهزاره ی اول میلادی.۱۹۷۲٫

۳- حدودالعا‌لم .آ. جغرافیای ایران.ترجمه و.مینورسکی.لندن.۱۹۳۷٫

۴- رشیدالدین.جامع التواریخ.کپی از نسخه خطی موزه بریتانیا.

۵- رشید الدین.مجموعه تاریخ.ترجمه ال.آ.ختاگورووا، جلد یک.قسمت یک.لنینگراد ۱۹۵۲٫صفحات ۸۶- ۹۱٫

۶- آغاجانف .س.گ. مقالات تاریخ اوغوزها وترکمن ها ی آسیای میانه سده های نهم – سیزدهم. عشق آباد ۱۹۶۹٫

۷- Kitab at-tanbih wa’l-israf auctore… al-Masudi, ed. M. 1. de GoeJ’e. Lugduni Batavorum, 1894. – C. 180; 13. Macoudi. Le Livre de l’avertissement et de la revision. Paris, 1897. – C. 244-245

8- ل کوک آ. مانوی ترک از خوچو. رساله کونیگل. آکادمی علوم.گروه فلسفه – تاریخ.۱۹۱۱٫

۹- محمود ابن حسین الکاشغری. دیوان لغت ترک،جلد ۱- ۳ . استانبول .سال ۱۳۳۳٫ یادداشت های پ.گ. بولگاکف.تاشکند ۱۹۶۶ .ص ۳۰۴ – ۳۰۷ .

۱۰- آغاجانف .س.گ. مقالات تاریخ اوغوزها وترکمن ها ی آسیای میانه سده های نهم – سیزدهم. عشق آباد ۱۹۶۹٫

۱۱- Macoudi. Les praires d’or, t. 1. Paris, 1851. – С. ۲۱۲

۱۲- Bergeron P. Voyages faits principalement en Asie. t. I, La Haye, 1735. – С. ۴۹

۱۳- سینیتسین ای.و. پژوهش های باستان شناسی ولگای سفلی وغرب قزاقستان. گزارش کوتاه انستیتویِ تاریخ مطالب فرهنگی.جلد ۳۷٫ ۱۹۵۱٫

۱۴- گینزبورگ و.و، فیرشتین ب.ف. مطالبی برای انسان شناسی مردم باستانی غرب قزاقستان – « مجموعه موزه انسان شناسی ومردم نگاری».۱۹۵۸٫

۱۵- آغاجانف .س.گ. مقالات تاریخ اوغوزها وترکمن ها ی آسیای میانه سده های نهم – سیزدهم. عشق آباد ۱۹۶۹٫

نشریه آکادمی علوم ترکمنستان شوروی. سال ۱۹۷۷ . شماره چهار.


Article printed from Azer-online: http://www.azer-online.com/azer

URL to article: http://www.azer-online.com/azer/?p=23752

URLs in this post:

[1] Image: http://www.azer-online.com/azer/wp-admin/اوغوزهای آسیای مرکزی

[2] یک گروه: http://translate.googleusercontent.com/translate_c?depth=1&hl=fa&prev=/search%3Fq%3D%25D0%25BF%25D0%25B0%25D1%2582%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25BD%25D0%25B8%25D0%25BC%25D0%25B8%26hl%3Dfa%26biw%3D1242%26bih%3D640&rurl=translate.google.com&sl=ru&u=http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc3p/110562&usg=ALkJrhipGr18w6cbPuQtOhpRGl4NF0nUlA

[3] و یا: http://translate.googleusercontent.com/translate_c?depth=1&hl=fa&prev=/search%3Fq%3D%25D0%25BF%25D0%25B0%25D1%2582%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25BD%25D0%25B8%25D0%25BC%25D0%25B8%26hl%3Dfa%26biw%3D1242%26bih%3D640&rurl=translate.google.com&sl=ru&u=http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc3p/137502&usg=ALkJrhjfxp5qmxMSTeuZWwdOtNNw6M4xcA

[4] وحدت: http://translate.googleusercontent.com/translate_c?depth=1&hl=fa&prev=/search%3Fq%3D%25D0%25BF%25D0%25B0%25D1%2582%25D1%2580%25D0%25BE%25D0%25BD%25D0%25B8%25D0%25BC%25D0%25B8%26hl%3Dfa%26biw%3D1242%26bih%3D640&rurl=translate.google.com&sl=ru&u=http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc3p/126502&usg=ALkJrhhkNSwunOoMm058tIKc3KLbjo6q2w

Copyright © 2009 Azer-online. All rights reserved.