مقدمه و مجموعه کاشفان فروتن شوکران

احمد شاملو

Bildergebnis für ‫کاشفان فروتن شوکران‬‎اشعار این مجموعه در سالهای مختلفی سروده شده، اما در موضوعی واحد: اعدام مبارزان و انقلابیون این وطن.

مناسبت های برخی از این اشعار در خاطرم نمانده است؛ از آنجمله یکی از شبانه های سال ۱۳۵۰ که، اگر اشتباه نکنم، انگیزه ی آن اعدام یکجای گروهی چند نفری بود. و نیز ممکن است مناسبت های پاره ئی از اشعار جا به جا شده باشد. بعض این اشعار، هم در زمان وقوع حادثه نوشته شده است و پاره ئی مدت ها و گاه سال ها بعد: چنان که فی المثل سالها گذشت تا توانستم در شهادت خسرو روزبه چیزی بنویسم؛ و موضوع اعدام دومین گروه افسران سازمان نظامی (چنان که از فحوای شعر- مرثیه- نیز بر می آید) ده سالی بعد نوشته شده است.

اشعار بسیار دیگری نیز می توانست مستقیما در این مجموعه گذاشته شود که از آن شمار است: مرثیه برای نوروز علی غنچه [ از آیدا، درخت ...] شبانه مردی چنگ در آسمان افکند، و در میدان [ هر دو از ابراهیم در آتش]، که موارد هیچ یک را به خاطر ندارم. زبان دیگر، به یاد خسرو گلسرخی [از دشنه در دیس] قطعه ی بلند ضیافت که حماسه ی سیاهکل انگیزه ی سرودن آن بود [از دشته در دیس] بر سنگفرش … [ از مجموعه ی باغ آینه] که کلی تر است و نگاهی است از دور به خون های خیانت شده ی پیش از کودتای ۳۲٫ و چند شعر دیگر… اما این نوار، گنجایش آن همه را نداشت و شاید بعدها در مجموعه ی دیگری عرضه شود. در عوض، اشعار دیگری در این مجموعه آمده است که در شمار مرثیه ها نیست اما نشان دهنده ی فضای مبارزه هست.

قطعه ی دیگری نیز در این مجموعه گذاشته شده است که توضیح مختصری را ایجاب می کند: عنوان این شعر با “چشم ها” است و در آن از آفتابی دروغین سخن می رود. تاریخ آن دقیقا مشخص نیست اما به احتمال زیاد باید اواخر ۴۳ یا اوائل سال ۴۳ نوشته شده باشد. آن آفتاب قلابی « انقلاب سفید شاهانه» بود که بسیاری از « مبارزان طراز نوین» را فریفت و سالهای دراز مداح رژیم کرد که « به! مگر برای همین اصول مبارزه نمی کردیم؟» – قرار گرفتن این شعر تقریبا در میان مرثیه ها، آن را از چارچوب خود بیرون کشیده تعمیم می دهد و به صورت حدیث نفس زنان و مردانی در می آورد که خون رگان خود را قطره قطره نثار کردند، تا خلق با دوچشم خویش ببینند که خورشیدشان کجاست…

مجموعه کاشقان فروتن شوکران لطفا کلیک کنید

نشر «تدبیر»


بخش: متفرقه | چاپ چاپ | بدون نظر
 


نظریزی یازین / ارسال نظر